Budżet obywatelski

Budżet partycypacyjny (obywatelski)

    Budżet partycypacyjny, zwany też obywatelskim, to proces decyzyjny, w ramach którego mieszkańcy współtworzą budżet miasta/gminy/, tym samym współdecydując o dystrybucji określonej puli środków publicznych.

    W takim budżecie można wyodrębnić kilka podstawowych i kluczowych ściśle powiązanych kryteriów, odróżniających go od innych praktyk angażujących mieszkańców:

 - integralną częścią budżetu jest publiczna dyskusja pomiędzy mieszkańcami, którzy na przynajmniej jednym z etapów inicjatywy spotykają się i wymieniają poglądy  na specjalnie w tym  celu organizowanych spotkaniach; dialog pomiędzy mieszkańcami jest kluczowy dla ich późniejszej współpracy z urzędnikami (budżet nie opiera się jedynie na istniejących ciałach politycznych jak rada miasta czy rady osiedli i nie wykorzystuje narzędzi, które nie pozwalają na wymianę poglądów jak np. ankiety wysyłane poczta czy przez internet);

 - dyskusja w ramach budżetu partycypacyjnego (obywatelskiego) dotyczy jasno określonych, ograniczonych środków finansowych;

 - budżet nie jest ograniczony do poziomu dzielnicy, osiedla czy instytucji – na przynajmniej jednym z etapów dotyczy również poziomu ogólnomiejskiego (projekty działające na poziomie zbyt lokalnym mogą szczególnie łatwo ulec dominacji specyficznych interesów pojedynczych grup społecznych lub opcji politycznych i wtedy  będzie trudno określić i zaspokoić wspólne potrzeby mieszkańców i sformułować racjonalne propozycje zamiast koncentrować się na ogólnych żądaniach lub proteście );

 - wyniki budżetu są wiążące – to wyraźnie odróżnia budżet obywatelski od konsultacji społecznych. Propozycje inwestycyjne wybrane przez mieszkańców są realizowane, mieszkańcy otrzymują informację zwrotną dotyczącą zarówno projektów wybranych w ramach dyskusji jak i tych, które zostały odrzucone, natomiast proces wdrażania inwestycji wynikających z budżetu obywatelskiego  jest monitorowany;

 - budżet obywatelski nie jest procesem jednorazowym, ale długofalowym jest organizowany rokrocznie przez lata.

wykres

 

 Istotą budżetu jest dialog pomiędzy mieszkańcami, tworzący podstawę 

do współpracy z urzędnikami „technikami”, w którym rolę pomocniczą

pełnią organizacje pozarządowe, tzw. „ruchy miejskie” i nieformalne grupy społeczne.

 

 

(Na podstawie opracowania Wojciecha Kębłowskiego „Budżet partycypacyjny – krótka instrukcja obsługi” wyd. Instytut Obywatelski, W-wa 2013)